ลุงขาวไขอาชีพ - งอบใบจาก
เรียนรู้วิธีทำงอบใบจากจากคลิปลุงขาวไขอาชีพ ที่พาไปดูการทำงอบของกลุ่มงอบใบจากบ้านน้ำเชี่ยว จังหวัดตราด ซึ่งเป็นสินค้า OTOP ที่มีชื่อเสียง โดยมีคุณอุบล ถนอมพงษ์ ประธานกลุ่ม เป็นผู้สาธิตตั้งแต่การเตรียมใบจาก ร้อยด้วยเถาวัลย์เขียว กรีดและเย็บเป็นวง 13 วง เข้าขอบด้วยตอกไม้ไผ่ ไปจนถึงการตากแดดและประกอบเป็นงอบ
วัสดุ-อุปกรณ์
วิธีทำ
ขั้นตอนที่ 1: เตรียมใบจาก
นำใบจากจำนวน 33-35 ใบ มาตัดหัวออก โดยเลือกใบจากที่ไม่อ่อนและไม่แก่จนเกินไป ตัดให้ยาวประมาณ 30 นิ้ว
ขั้นตอนที่ 2: เย็บรวมใบ
เมื่อตัดเสร็จแล้ว นำใบจากมาช้อนรวมเป็นแถวเดียวกัน แล้วเย็บตรงกลางใบ
ขั้นตอนที่ 3: คลี่และร้อยเป็นทรงกลม
คลี่ใบจากออกให้เป็นทรงกลม แล้วทำการร้อยตัวโดยใช้เถาวัลย์เขียวร้อยสลับไปเรื่อย ๆ ให้ใบจากชิดกัน ทำจากขวาไปซ้าย เมื่อร้อยครบแล้วให้เก็บปลายของเถาวัลย์เขียวทั้ง 2 ข้างให้เรียบร้อย (หากไม่มีเถาวัลย์เขียว สามารถใช้เชือกฟางแทนได้)
ขั้นตอนที่ 4: กรีดใบจากเป็นวง
เมื่อร้อยเสร็จ ให้พลิกด้านหลังขึ้น เย็บเข็มจากด้านล่างขึ้นบน แล้วกลับด้านใบจากลงมาเพื่อทำการกรีดใบจากให้เป็นรอยวงกลมทั้งหมด 13 วง โดยใช้ความยาวของด้ายเป็นจุดศูนย์กลางกำหนดความกว้างของแต่ละวง
ขั้นตอนที่ 5: พักให้ขึ้นลาย
เมื่อกรีดครบทั้ง 13 วงแล้ว ให้วางทิ้งไว้สักครู่เพื่อให้รอยที่กรีดไว้ขึ้นลายเห็นได้ชัดเจน
ขั้นตอนที่ 6: เย็บตามรอยกรีด
เมื่อใบจากขึ้นลายแล้ว ให้เย็บตามรอยที่กรีดไว้ โดยเย็บวงที่ 3 ก่อน เนื่องจากวงที่อยู่ด้านในสุดจะแข็งทำให้เย็บได้ยาก วิธีเย็บจะเย็บเป็นด้ายคู่โดยดึงจากขวามาซ้าย ระหว่างเย็บให้ออกแรงดึงสักเล็กน้อยเพื่อทำให้งอบเกิดลูกทรงขึ้น
ขั้นตอนที่ 7: แซมใบ
เมื่อเย็บได้ประมาณวงที่ 8 อาจเกิดช่องว่างระหว่างใบจากได้ ให้ทำการแซมใบโดยนำใบจากมาแทรกตรงบริเวณช่องว่าง เพื่อป้องกันแดดและน้ำรั่วซึม ทำเช่นนี้ไปเรื่อย ๆ จนครบ 12 วง ส่วนวงนอกสุด (วงที่ 13) จะเหลือไว้สำหรับเข้าขอบหมวก
ขั้นตอนที่ 8: เข้าขอบ
ก่อนเข้าขอบให้ใช้กรรไกรตัดตามรอยที่กรีดไว้ เมื่อตัดเสร็จแล้วให้นำตอกไม้ไผ่ 3 เส้นมาเข้าขอบ โดยใช้ด้ายเนาไปเรื่อย ๆ เพื่อทำให้งอบแข็งแรงและเป็นลูกทรงมากยิ่งขึ้น
ขั้นตอนที่ 9: ตากแดด
นำงอบไปตากแดดไว้ประมาณ 7 วันให้แห้ง เพราะถ้าไม่นำไปตาก ใบจากจะดำ
ขั้นตอนที่ 10: ประกอบงอบ
เมื่อตากแดดจนใบจากแห้งดีแล้ว ให้นำไม้คุ้มมาร้อยจากด้านหนึ่งไปอีกด้านหนึ่ง ไขว้สลับกัน 2 ด้าน แล้วเย็บดอกจันบนหัวหมวกเพื่อป้องกันน้ำรั่วซึม
ขั้นตอนที่ 11: ใส่เสวียน
เมื่อเสร็จแล้วให้ใส่เสวียนด้านในของงอบ สำหรับเป็นส่วนที่ครอบลงบนศีรษะ
ต่อยอดอาชีพ
ทุนเริ่มต้น: ไม่ระบุในคลิป
ช่องทางขาย: ไม่ระบุในคลิป (ในคลิประบุว่าเป็นสินค้า OTOP ที่มีชื่อเสียง และมีคนจากจังหวัดอื่นมาเรียนเพื่อนำไปจำหน่ายในพื้นที่ของตนเอง)
จุดขาย/ตั้งราคา: งอบใบจากบ้านน้ำเชี่ยว จังหวัดตราด เป็นสินค้า OTOP ที่มีชื่อเสียงจนคนจากจังหวัดอื่นต้องมาเรียนทำเพื่อนำไปจำหน่าย ทำจากใบจากที่หาได้ง่ายในพื้นที่ และคลิปบอกว่าถ้าอยู่พื้นที่อื่นก็ใช้วัสดุที่มีในพื้นที่ทำได้ อีกทั้งงอบใบจากยังมีหลายรูปทรงและประยุกต์เป็นรูปทรงใหม่ ๆ เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ได้
คำถามที่พบบ่อย
ต้องใช้ใบจากกี่ใบ และเลือกใบแบบไหน?
ในคลิปใช้ใบจากจำนวน 33-35 ใบ โดยเลือกใบที่ไม่อ่อนและไม่แก่จนเกินไป ตัดหัวออกให้ยาวประมาณ 30 นิ้ว
ถ้าไม่มีเถาวัลย์เขียวสำหรับร้อยใบจากต้องทำอย่างไร?
ในคลิปบอกว่าหากไม่มีเถาวัลย์เขียว สามารถใช้เชือกฟางแทนได้
ทำไมต้องนำงอบไปตากแดด และตากนานเท่าไร?
ในคลิปให้นำงอบไปตากแดดประมาณ 7 วันเพื่อให้ใบจากแห้ง เพราะถ้าไม่นำไปตาก ใบจากจะดำ
